रबिन्द्र यादव
परासी, ९ माघ । नवलपरासीको नारायणी नदी अन्तर्गत गण्डक नदीमा ठोकर निर्माण कार्यहरु गुणस्तरहिन भैरहेको स्थानियले आरोप लगाएका छन् । ठेकेदार र साईट ईन्जिनियरको अनुपस्तिथीमा भैरहेको ठोकर निर्माण कार्यमा कमसल र स्थानिय मटेरियल प्रयोग गरि गुणस्तरहिन कार्य भैरहेको स्थानियले आरोप लगाका हुन् । गण्डकको ठोकर नं। ५ र १६ नम्बरको निर्माण कार्य शुरु भएको एक महिना भन्दा बढि भैसक्दा पनि ठेकेदार र साईट ईन्जिनियरको उपस्थिती देख्न पाइएको छैन । स्थानियले भने, ठेकेदारले तोकेको एक/दुई जना व्यक्ति मात्र उपस्थित हुन्छन् जसले निर्माणाधिन सामाग्री ल्याउने देखि मजदुर खोज्ने, ज्याला बाडने समेतका काम पनि गर्दछन् ।
गण्डकमा सरकारको लगानी बालुवामा पानी जस्तै भएको छ यि वर्षेनीका निर्माण कार्यहरु । वर्षेनी तिनै ठोकरहरुको निर्माण कार्य हुन्छ तर एकवर्ष पनि ति ठोकरहरु टिक्न सक्दैनन् । नारायणी नदीमा आउने भिषण बाढीले ठोकरहरु कटान हुने र भत्किने ठेकेदारहरुले सफाई दिने गरेका छन् । ठोकर निर्माण गर्दा बोरामा बालुवा भरि तलको बेस बनाउछन्, त्यसमाथि क्विन्टलका क्विन्टल सिसी ब्लक निर्माण गरि ठडयाउछन् जुन पानीले एक दुई महिनामै बोरा कुहिएर बाढीले बालुवा बग्दै जान्छ र गहु्रंगो ब्लकहरु नदीमा ढल्न पुग्छ, फेरि ठेकेदारहरुले भारतीय सरकारलाई त्यहि काम देखाई करोडांैको ठेक्का लिई खेती पाती गर्दै आएको लाईजन कार्यालयले आरोप लगायो ।
ठेकेदारहरुले स्थानिय मजदुरको अभावमा बालबालिकाहरुको पनि प्रयोग गरेका छन् । आर्थिक प्रलोभनमा पारी बालबिलाहरु ति ठोकरहरुको निर्माण कार्यमा प्रयोग गर्दै आएका छन् । यसरी कडा लेबरका काममा खटाईने बालबालिकाहरुलाई बाल श्रमको शोषण हुदै आएको छ तर बालबालिका क्षेत्र हेर्ने विभिन्न सरकारी तथा गैर सरकारी निकायहरु चुपचाप छन् ।
नेपाल भारतको सम्झौता अनुसार नारायणी नदी अन्तर्गत गण्डकको सम्पुर्ण निर्माण कार्य भारत सरकारले गर्दै आएको छ । वर्षा याममा नारायणीमा आउने भिषण बाढिले गण्डक बाँध र ठोकरहरुलाई कटान गरि बगाउने गर्दछ । बाढी गाउँमा नपसोस भनि भारत सरकारले वर्षेनी बाँधको उचित व्यवस्थापन गर्न विभिन्न लिन्क बाँध र ठोकरहरु निर्माण गर्दै आएको छ । गण्डक क्षेत्रका १३ गाविस मध्ये नदीको छेउका त्रिवेणी सुस्ता, कुडिया, नर्सही, पह्लिहवाँ, गुठीपर्सौनी लगायतका गाविसहरु बाढीको उच्च जोखिममा पर्ने गर्दछन् ।