20200406_175112

कोरोना रोक्न यसरी मात्र संभव छ !

केशरमान बुढाथोकी
चीनको एक दूर मानवबस्तीमा पहिलोपटक भेटिएको कोरोना भाइरसले यतिबेला विश्व जगतलाई नै आक्रान्त पारेको छ ।

कुनै समय पृथ्वीको जल, जमिन, जंगल सर्वत्र प्रशस्त भेटिने डाइनेसर करीब साढे १४ करोड बर्षपछि एकाएक लोप भएर नामोनिशान नै मेटियो । त्यस्तै यतिवेला पृथ्वी मात्र होइन चन्द्रमामा समेत बस्ती बसाल्न सफल मानवजाति नै संकटको घेरामा परिरहेको अनुमान भइरहेको छ ।

प्राकृतिकरुपमा मानव समुदाय सखाप पार्न उत्पन्न भएको जस्तो देखिने खतरनाक प्राणघातक कोरोना कहीँकतै शक्तिराष्ट्रले अरु विरुद्ध परिचालन गर्ने जैविक हतियार त बनाएका होइनन् भन्ने प्रश्न पनि अहिले टडकारो रुपमा देखिएको छ ।

विश्वका २ सय बढी देशमा फैलिएको यो भाइरसले यतिबेला सारा मनुष्य जगतलाई नै त्रसित तथा आतंकित बनाएको छ ।

चिकित्सा विज्ञानलाई ठूलो चुनौती दिँदै मानववस्तीमा आएको यो महामारीको हालसम्म कुनै पनि औषधि पत्ता लाग्न सकेको छैन ।

औषधि नै पत्ता नलागेको यो महामारीले विश्वभरमा ५९ हजारभन्दा बढीको ज्यान लिइसकेको छ भने ११ लाखभन्दा बढी संक्रमित भएको कुरा विश्व स्वास्थ्य संगठनको तथ्यांकमा उल्लेख छ ।

विश्व स्वास्थ्य संगठनले उल्लेख गरेअनुसार कोरोना भाइरसहरुको एउटा समूह हो जसले सुरुमा सामान्य रुघा जस्तै देखिए पनि अन्त्यमा श्वासप्रश्वासमै गम्भीर समस्या उत्पन्न गराई मानिसलाई मृत्युको मुखमा पुराउँछ ।

यसले मानिसमा ज्वरो आउने, खोकी लाग्ने, सास फेर्दा कठिनाई हुने र निमोनियाको संक्रमण हुनसक्छ ।

यसको उपचारका लागि कुनै पनि भ्याक्सिन अहिलेसम्म पत्ता लाग्नसकेको छैन । तर सुरूवातकै चरणमा भएको यो रोगको उपचार गर्नसकेमा निको हुने बताइएको छ ।

विश्वको स्वास्थ्य क्षेत्रमा अब्बल राष्ट्रहरुलाई समेत नराम्ररी थला पारेको यो रोग नेपालमा पनि विदेशबाट फर्केका व्यक्तिहरुमा देखिन थालेको छ । पछिल्लोपटक भेटिएका ३ जना संक्रमितहरुमध्ये १ जना त झन विदेशबाट आउनेहरुबाट संक्रमित भएका छन् ।

जनावरबाट र मानिसबाट सजिलै मानिसमा सर्न सक्ने खतरनाक सरुवा रोगले यतिवेला विश्वकै टेक्नोलोजीमा अव्वल चीनबाट सुरु भएको यो महामारीले विश्वकै महाशक्ति अमेरिका, इटाली हुँदै नेपालको छिमेकी मुलुक भारतमा समेत आक्रान्त बनाएको छ ।

नेपाल जस्तो विकासोन्मुख देशमा साँच्चिकै यसको महामारी फैलियो भने यो प्रलायाग्निबाट नेपाललाई बचाउन सक्ने कुनै पनि सामथ्र्य नेपालमा छैन ।

त्यसैले यस किसिमको महामारीबाट जोगिन आमनागरिकले निम्न कुराहरुको अनुशासनपूर्वक पालना गर्नुपर्ने देखिन्छ ।

यो एक प्रकारको आयातीत रोग हो
विश्व स्वास्थ्य संगठनकै तथ्यांक हेर्ने हो भने हालसम्म नेपालमा यो भाइरसको संक्रमण बिदेशबाट आएका नागरिकहरुमा मात्र देखिएको छ । त्यसैले यो आयातीत रोग हो । काम बिशेषले छिमेकी मुलुकहरुमा गएर फर्केका मानिसहरुमा संक्रमण देखिएकाले बिदेशबाट आउने नागरिकहरु नै सचेत हुनुपर्ने पहिलो प्राथमिकता हो ।
उपचारका लागि कुनै पनि औषधि पत्ता नलागेको यो रोगबाट उन्मुक्ति पाउन सबैभन्दा प्रभावकारी विधि भनेको मानिसहरू सेल्फ क्वारेन्टाइनमा बस्नु हो ।
नेपाललाई यो संक्रमणबाट जोगाउने हो भने विदेशबाट आएका मानिसहरु तथा अन्य सबै नागरिकहरुले सामाजिक भेटघाट, सभा सम्मेलन एवं अन्य यावत प्रकारका जमघटलाई रोकेर सरकारले भनेझैँ आफ्नै घरमा बस्नु हो ।

सीमानाका पूर्णतः बन्द
विश्वभर मानव समुदायको जैविक शत्रु बनेको कोरोना भाइरसबाट बच्ने जैविक अस्त्र भनेको सिमानाका पूर्णतः बन्द गर्नु हो । नेपालको छिमेकी मुलुक भारत यतिबेला कोरोना भाइरसले आक्रान्त भएका बेला भारतबाट संक्रमित मानिसहरु नेपालमा आएर क्वारेन्टाइनमा बसेनन् भने यसले देशलाई नै बर्बाद पार्न सक्छ ।

त्यसैले भारतबाट नेपालमा आउन खोजेका नेपालीहरुलाई कडा चेकजाँच गरेर नेपाल छिराई १४ दिन अनिवार्यरुपमा क्वारेन्टाइनमा राखेर परीक्षण गर्ने र भारत लगायतका दोस्रो मुलुकका कुनैपनि नागरिकलाई नेपाल प्रवेशमा पूर्णतः बन्देज गर्न सकेनौ भने यो महामारीबाट हामी जोगिन सक्दैनौ । त्यसैले अब हामीले नेपालमा अत्यावश्यक उडान बाहेक सम्पूर्ण हवाई सेवा, जलमार्ग एवं सडक यातायतबाट आन्तरिक एवं बाह्य सम्पर्कबाट पूर्णतः बन्द गर्नुपर्दछ ।

यदि यसको पालना गर्न नसक्ने हो भने हाम्रो मात्र होइन समग्र मानवजातिकै अस्तित्वमा संकट पर्ने अवस्था नआउला भन्न सकिन्न ।

तीनै तहका सरकारको सचेततापूर्वक परिचालन
नेपालका अधिकांश जनता अझै शिक्षित छैनन् भन्दा पनि हुन्छ । मुख्य पेशा कृषिलाई बनाएर खेतीकिसानीमा लागेका अशिक्षित अधिकांश मानिसहरुले यो रोगका बारेमा सजिलै नबुझ्न सक्छन् । अतः यसका लागि नेपालका तीनवटै तहका सरकारहरु सक्रियतापूर्वक सचेत भएर परिचालित हुन जरुरी छ ।

केन्द्रीय सरकारले केन्द्रीय योजना तर्जुमा गर्ने र प्रदेश र स्थानीय सरकार जनतासँगै युद्धस्तरमा खटेर जनतालाई सचेत गराई द्रुततर गतिमा उपचार गर्ने हो भने यसको नियन्त्रण गर्न सकिन्छ ।

बरु बिकास निर्माणको बजेटले पेट भरौं
झण्डै २८.६ प्रतिशत नागरिक गरिबीको रेखामुनि रहेको नेपालमा दैनिक ज्यालादारी गरेर चुलो बाल्ने बर्गका लागि लकडाउनले झनै बिकराल अवस्था निम्त्याउन सक्छ ।

एकातिर महामारीको त्रासले विक्षिप्त गरीब परिवार अर्कोतिर गास, बास र कपासको जोहो गर्न नसक्ने अवस्थाले आक्रान्त छन् । कोरोना भाइरसविरूद्ध जुझ्दाजुझ्दै भोकमरीले अर्को महासंकट निम्त्याउन सक्ने सम्भावना बढेर गएको छ ।

तत्कालका लागि भोकमरी लागि नसकेको भएपनि घरमै बन्दी हुनाका कारण गरिखाने बर्गको चुलो अब धेरैबेर बल्न सक्दैन ।

त्यसैले राष्ट्रमा आउनसक्ने यस्तो प्रकारको महाविपतबाट जोगिन नेपालले छुट्याएको बिकास निर्माणकै बजेटबाट भएपनि ज्याला मजदुरका लागि खाद्यान्न खरिद गरेर भएपनि उनीहरुको पेट पाल्न सरकारले उच्च पहल गर्नुपर्छ ।

विश्वभर अत्यन्तै द्रुततर गतिमा फैलिएको यो भाइरसले मानव जातिलाई संकट पार्ने अवस्थाबाट जोगिने हो भने बिकास निर्माण थप एक बर्ष पछि धकेलिए पनि महामारीबाट बच्न सकिन्छ ।

लकडाउनका कारण एक प्रकारको बन्दी जस्तै बनेकाहरुले राम्रो खाना पाएनन् भने बरु झनै अर्को बिपत्ति आइलाग्ने भएकाले केन्द्रीय सरकार पनि यसतर्फ सचेत हुनुपर्ने देखिन्छ ।’

About Kesharman Bc

Social Media Auto Publish Powered By : XYZScripts.com